Moleküler Biyoloji ve Genetik Kulübü

Hayatın kodunu birlikte okuyoruz.

DNA'dan proteine, laboratuvardan topluma: hücrenin dilini merak eden herkesin kulübü.

§ 01 — Misyon & Vizyon

Biz, hücrenin içindeki dili öğrenmeye karar vermiş öğrencileriz. Okuyor, tartışıyor, deney yapıyor ve öğrendiğimizi herkesle paylaşıyoruz.

Misyonumuz

Moleküler biyolojiyi sınıfın dışına taşımak

Üyelerimizi güncel bilimle buluşturuyor, laboratuvar deneyimi kazandırıyor ve genetiği topluma anlaşılır bir dille anlatıyoruz. Merak eden herkesin, bölümü ne olursa olsun, bilime dokunabileceği bir alan kuruyoruz.

  • Akademisyen ve sektör konuklarıyla seminerler
  • Uygulamalı laboratuvar ve biyoinformatik atölyeleri
  • Bilimi herkes için anlaşılır kılan yayınlar
Vizyonumuz

Türkiye'nin en üretken öğrenci bilim topluluklarından biri olmak

Üyelerinin ulusal ve uluslararası araştırma projelerinde, yarışmalarda ve sektörde iz bıraktığı; mezunlarının dünya bilimine katkı verdiği, kuşaktan kuşağa büyüyen bir topluluk hayal ediyoruz.

  • TÜBİTAK 2209-A öğrenci araştırma projeleri
  • iGEM gibi uluslararası sentetik biyoloji yarışmaları
  • Mezun ağı ve mentorluk programı
§ 02 — Moleküler biyoloji nedir?

Hayatın bilgisi nasıl akar?

01 / 04 — BİLGİNİN DEPOSU

DNA: dört harfle yazılmış bir kitap

Her hücrende yaklaşık 2 metre uzunluğunda DNA var. A, T, G ve C harfleriyle yazılmış 3,1 milyar harflik bu kitap, seni sen yapan bütün tarifleri saklar. A daima T ile, G daima C ile eşleşir; bu basit kural, bilginin her hücre bölünmesinde kusursuza yakın kopyalanmasının sırrıdır.

Mavi tonlarda DNA çift sarmalı
5′→3′ATG CCT AAG
3′→5′TAC GGA TTC
02 / 04 — TRANSKRİPSİYON

DNA → mRNA: mesajın kopyası

RNA polimeraz enzimi, DNA'daki bir genin kopyasını mRNA olarak çıkarır. Kopyada T harfi yerine U (urasil) kullanılır. Bu geçici mesaj çekirdekten çıkar ve hücrenin protein fabrikalarına doğru yola koyulur.

Sayılarla örülmüş DNA sarmalı illüstrasyonu
DNATAC GGA TTC
mRNAAUG CCU AAG
03 / 04 — TRANSLASYON

Ribozom: üç harf, bir amino asit

Ribozom mRNA'yı üçer harflik kodonlar hâlinde okur. Her kodon bir amino asidi belirler: 64 kodon, 20 amino asit. AUG hem metiyonini kodlar hem de "başla" sinyalidir. Amino asitler birbirine eklendikçe protein zinciri uzar.

Laboratuvarda çalışan araştırmacı ve dijital ağ görseli
KODONAUG · CCU · AAG
AMİNOMetProLys…
04 / 04 — PROTEİN

Protein: hayatın işçileri

Zincir katlanarak üç boyutlu şeklini alır ve iş başlar: kırmızı kan hücrelerinde oksijen taşıyan hemoglobin, besinleri parçalayan enzimler, seni mikroplara karşı koruyan antikorlar. Hepsi bu akışın ürünü.

Damar içinde akan kırmızı kan hücreleri
İLKEMerkezi dogma · Francis Crick, 1958
İSTİSNARetrovirüsler RNA'dan DNA üretir (ters transkriptaz)

Moleküler biyoloji = bu akışın nasıl çalıştığını, nerede bozulduğunu ve nasıl onarılabileceğini inceleyen bilim.

§ 03 — Tarihçe

Mendel'in bezelyelerinden CRISPR'a

160 yıllık bir merak zinciri. Her halka bir sonrakini mümkün kıldı ve Türk bilim insanları bu zincirin en parlak halkalarında yer aldı.

DünyaTürkiye
§ 04 — Türkiye'de MBG

Türkiye'de moleküler biyoloji yükseliyor

Üniversite bölümlerinden ulusal araştırma enstitülerine, Nobel ödüllü bilim insanlarından aşı geliştiren girişimlere: Türkiye'nin moleküler biyoloji haritası.

Eğitim

Üniversitelerde MBG

Moleküler Biyoloji ve Genetik, YKS'de sayısal (SAY) puan türüyle öğrenci alan dört yıllık bir lisans programıdır. Biyoloji, kimya, genetik, biyokimya ve biyoinformatiği tek çatı altında toplar. Türkiye'de bu alanda eğitim veren köklü programlardan bazıları:

ÜsküdarBoğaziçiBilkentİTÜODTÜİYTEYıldız Teknikİstanbul Ü.KoçSabancıUludağ+ daha fazlası

Program adları üniversiteye göre değişebilir (ör. Biyolojik Bilimler, Genetik ve Biyomühendislik). Güncel liste ve taban puanlar için YÖK Atlas.

Araştırma

Öne çıkan araştırma merkezleri

  • TÜBİTAK MAM Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji EnstitüsüGen teknolojileri, aşı ve biyoteknoloji Ar-Ge
    Kocaeli
  • İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi (İBG)Genomik, kanser ve nörobilim araştırmaları
    İzmir
  • Bilkent UNAMNanoteknoloji ve biyomalzemeler
    Ankara
  • Sabancı Üniversitesi SUNUMNanoteknoloji uygulama merkezi
    İstanbul
  • Koç Üniversitesi KUTTAMTranslasyonel tıp araştırmaları
    İstanbul
Destekler

TÜBİTAK fırsatları

  • 2209-ALisans öğrencileri için araştırma projesi desteği
  • 2247-C STARProjelerde stajyer araştırmacı bursu
  • 2211Yurt içi lisansüstü burs programı
  • 2219Yurt dışı doktora sonrası araştırma bursu
Laboratuvarda çalışan araştırmacı
Dünyada Türk bilim insanları

Sancar, Şahin, Türeci, Hotamışlıgil…

Nobel kürsüsünden pandemiyi durduran aşılara: Türk kökenli moleküler biyologlar dünya biliminin ön saflarında.

Mezuniyet sonrası

Üç büyük yol

  • AkademiYurt içi ve yurt dışında yüksek lisans ve doktora
  • SektörAr-Ge, genetik tanı, ilaç ve biyoteknoloji şirketleri
  • GirişimTeknoparklarda biyoteknoloji girişimleri
§ 05 — Mezunlar neler yapıyor?

Bir hücreyi anlayan, dünyayı değiştirebilir.

21. yüzyılın en büyük atılımlarının merkezinde moleküler biyologlar var: genomik tıp, CRISPR tedavileri, mRNA aşıları, yapay zekâ destekli ilaç tasarımı. MBG mezunu olmak, hayatın kaynak kodunu okuyabilen nadir insanlardan biri olmak demek.

3,1milyar
İnsan genomundaki baz çifti
~20.000
Protein kodlayan gen
%99,9
İki insan arasındaki DNA benzerliği
~2metre
Tek bir hücredeki DNA uzunluğu
Mezuniyet töreninde kep atan öğrenciler
Geleceğin mesleği

Laboratuvardan hastaneye, start-up'tan Nobel kürsüsüne.

MBG mezunları bugün kanser araştırmalarında, genetik tanı merkezlerinde, ilaç ve aşı Ar-Ge'sinde, adli bilimlerde ve yapay zekâ ile biyolojinin kesiştiği her yerde çalışıyor. Bilgileri her yıl daha değerli hâle gelen az sayıdaki meslekten biri.

01

Akademi & Araştırma

Üniversitelerde ve enstitülerde hastalıkların ve yaşamın temel sorularının peşinde.

02

Genetik Tanı

Kalıtsal hastalıkların ve kanser mutasyonlarının laboratuvarda tespiti.

03

Biyoteknoloji & İlaç

Aşı, biyobenzer ilaç ve yeni tedavi geliştiren Ar-Ge ekipleri.

04

Biyoinformatik

Genom verisini kodla yorumlayan, en çok aranan hibrit profil.

05

Adli Bilimler

DNA analiziyle kimlik tespiti ve adaletin hizmetinde bilim.

06

Tarım & Gıda

Dayanıklı bitkiler, gıda güvenliği ve sürdürülebilir üretim.

07

Üreme Biyolojisi

Tüp bebek ve embriyoloji laboratuvarlarında hayata dokunan iş.

08

Klinik Araştırma

İlaçların hastaya ulaşma sürecini yöneten araştırma ve regülasyon.

İlham veren isimler

Moleküler biyolojinin dünyayı değiştirdiği anlar

Mikroskop ve preparat
Nobel Kimya · 2015

Aziz Sancar

DNA onarım mekanizmaları
Mardin Savur'dan Nobel kürsüsüne: hücrelerimizin DNA hasarını nasıl onardığını gösterdi.
Laboratuvarda test tüpü tutan eldivenli el
BioNTech · 2020

Uğur Şahin & Özlem Türeci

mRNA aşı teknolojisi
İlk onaylı mRNA aşısını bir yıldan kısa sürede milyonlara ulaştırdılar.
Renkli sıvılarla dolu deney tüpleri
Nobel Tıp · 2023

Katalin Karikó

Değiştirilmiş mRNA
Reddedilen hibelere rağmen mRNA'dan vazgeçmedi; sabrı milyonlarca hayat kurtardı.
Işık saçan DNA sarmalı
Nobel Kimya · 2020

Jennifer Doudna & Emmanuelle Charpentier

CRISPR-Cas9
Genomu düzenlemeyi her laboratuvarın kullanabileceği bir araca dönüştürdüler.
Laboratuvar mikroskobu
Harvard · Moleküler Metabolizma

Gökhan Hotamışlıgil

Metabolizma ve iltihap
Obezite ve diyabetin moleküler temellerini anlamamıza yön veren çalışmalar.
DNA sarmalı ile insan figürü illüstrasyonu
King's College · 1952

Rosalind Franklin

Fotoğraf 51
DNA'nın sarmal yapısının en güçlü kanıtını yakaladı.
+
Kulüp mezunları

Sıradaki hikâye senin

Mezunumuz musun?
Kariyer yolculuğunu bizimle paylaş, yeni üyelere ilham ol.
§ 06 — Makaleler

Okumaya değer

Tüm makaleler
    § 08 — Neler yapıyoruz?

    Okumak yetmez, deneyimle.

    Masa başında birlikte çalışan öğrenciler
    Seminer

    Bilim söyleşileri

    Akademisyenler, araştırmacılar ve sektörden konuklarla güncel bilim ve kariyer üzerine söyleşiler.

    Tüp rafında örneklerle çalışan eldivenli eller
    Atölye

    Laboratuvar atölyeleri

    DNA izolasyonu, PCR ve jel elektroforezini kendi ellerinle dene.

    Bilgisayarda moleküler model inceleyen araştırmacı
    Kodlama

    Biyoinformatik atölyesi

    Python ve R ile dizi analizi, veri tabanları ve protein yapıları.

    Çimlerde sohbet eden öğrenciler
    Makale kulübü

    Journal club

    Güncel bir makaleyi birlikte okuyup tartışıyor, bilimsel okuryazarlığımızı geliştiriyoruz.

    Moleküler Biyoloji ve Genetik Öğrenci Kulübü amblemi
    Katıl

    Merak ediyorsan, yerin burası.

    Hangi bölümden olursan ol: DNA'yı, hücreyi ve hayatın nasıl çalıştığını merak ediyorsan kapımız açık.